๑. ที่ตั้ง : ตั้งอยู่ ๒๑๕ หมู่ที่ ๒ ตำบล ผาสิงห์ อำเภอเมือง จังหวัดน่าน
๒. ประวัติการจัดตั้งสำนักงาน :
ในอดีตทหารผ่านศึกที่มีภูมิลำเนาในพื้นที่จังหวัดน่าน ต้องเดินทางไปขอรับการสงเคราะห์ที่สำนักงาน สงเคราะห์ทหารผ่านศึกเขตลำปาง ซึ่งมีระยะทางไกล (๒๒๗ ก.ม.) การคมนาคมไม่ค่อยสะดวก ทหารผ่านศึกได้รับความลำบากการเดินทางไป – กลับต้องใช้เวลาเป็นวัน หรือบางครั้งทหารผ่านศึกต้องไปพักค้างแรมที่จังหวัดลำปาง ทำให้ต้องเสียเวลาและเงินค่าใช้จ่ายในการเดินทาง
จากสภาพปัญหาดังกล่าว ฯ พณ ฯ พล.อ.ชวลิต ยงใจยุทธ นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวง กลาโหม ซึ่งมีฐานะเป็นนายกสภาทหารผ่านศึกในขณะนั้น ได้พิจารณาเห็นถึงสภาพปัญหา จึงได้ให้ความสำคัญ ในเรื่องนี้ ได้กรุณาอนุมัติให้จัดตั้งสำนักงานสงเคราะห์ทหารผ่านศึกเขตน่านขึ้น ทั้งนี้ตามมติสภาทหารผ่านศึกครั้งที่ ๕/๓๙ เมื่อ ๑๖ ก.ย.๓๙ โดยรับผิดชอบให้การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ครอบครัวทหารผ่านศึก และทหารนอกประจำการ ในพื้นที่จังหวัดน่าน ทั้งหมด และได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับประกาศทั่วไป เล่มที่ ๑๑๓ ตอนที่ ๘๖ ง. โดยมีผลบังคับตั้งแต่ ๒๔ ต.ค.๓๙ เป็นต้นมา
การดำเนินการจัดตั้ง
เมื่อได้รับอนุมัติให้จัดตั้งสำนักงานนั้น สถานที่ตั้งอาคารสำนักงานยังไม่มี องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก จึงได้ประสานขอรับการสนับสนุนอาคารสำนักงานชั่วคราว จากจังหวัดทหารบกน่านซึ่งจังหวัดทหาร บกน่าน ได้ให้การสนับสนุนเป็นอย่างดี โดยให้ใช้อาคารซึ่งเป็นที่ตั้งแผนกประวัติบำเหน็จบำนาญและอยู่ในบริเวณจังหวัดทหารบกน่าน “ค่ายสุริยพงษ์” เป็นที่ตั้งสำนักงานชั่วคราวจนกว่าจะสร้างสำนักงานถาวรเสร็จ อีกทั้งยังให้การสงเคราะห์บ้านพักอาศัยจำนวน ๑๐ ห้อง ให้เป็นที่พักของพนักงานอีกด้วย
· การจัดตั้งสำนักงานถาวร
ในครั้งแรก องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก โดยสำนักงานสงเคราะห์ทหารผ่านศึกเขตน่านเป็นผู้ประสาน และดำเนินการจัดหาสถานที่ตั้งสำนักงาน ซึ่งก็ได้รับการสนับสนุนจาก จังหวัดทหารบกน่าน เป็นอย่างดียิ่ง โดยได้พิจารณาที่จะให้ใช้พื้นที่บริเวณ ฐานแสงเพ็ญ ซึ่งปัจจุบันเป็นที่ตั้งของกรมทหารพรานที่ ๓๒ เพื่อใช้ในการก่อสร้างอาคารสำนักงาน โดยองค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ได้พิจารณาแล้วเห็นว่ามีความเหมาะสม
จึงได้ดำเนินการขอรับการสนับสนุนพื้นที่ตั้งสำนักงานมายังจังหวัดทหารบกน่าน และกองทัพบก ตามลำดับ และกองทัพบกได้พิจารณาอนุมัติให้องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ใช้พื้นที่ซึ่งอยู่ในความรับผิดชอบของจังหวัดทหารบกน่าน จำนวน ๕ ไร่ เพื่อใช้เป็นที่ตั้งสำนักงานสงเคราะห์ทหารผ่านศึกเขตน่าน พร้อมบ้านพักพนักงาน และสวนพฤกษชาติ ตามหนังสือ กบ.ทบ. ที่ ต่อ กห๐๔๐๔/๑๒๓๘ ลง ๑๗ ต.ค.๔๐ เรื่อง อผศขอใช้พื้นที่ในการจัดตั้ง สำนักงานสงเคราะห์ทหารผ่านศึกเขตน่าน ที่จังหวัดทหารบกน่าน
องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก โดยกองก่อสร้างฝ่ายส่งกำลังบำรุง ได้ไปทำการสำรวจออก แบบและประมาณการงบประมาณในการก่อสร้าง ซึ่งจากการประมาณการในครั้งแรกนั้น จะต้องใช้งบประมาณในการก่อสร้างสำนักงาน บ้านพักและสิ่งอำนวยความสะดวกต่าง ๆ เป็นเงิน ๑๒ ล้านบาทเศษ แต่เนื่องจากในขณะนั้น ประสบปัญหาทางด้านเศรษฐกิจในระดับประเทศ จึงไม่ได้รับการจัดสรรงบประมาณมาดำเนินการก่อสร้าง
เมื่อ ๒๓ พ.ค.๔๓ พล.อ.อู้ด เบื้องบน อดีต ผอ.อผศ. ได้มาตรวจเยี่ยมสำนักงานสงเคราะห์ทหารผ่านศึกเขตน่าน ได้มีดำริห์ที่จะสร้างสำนักงาน อีกครั้งหนึ่ง เนื่องจากได้มาเห็นว่าสถานที่ปฏิบัติงานซึ่งเป็นสำนักงานชั่วคราวนั้น มีสถานที่คับแคบ ไม่สะดวกต่อการปฏิบัติงาน ไม่สะดวกต่อการที่ทหารผ่านศึกจะมาติดต่องาน และขอรับการสงเคราะห์ อีกทั้งเพื่อไม่ให้เกิดปัญหาเรื่องการเช่าที่ดินกับกรมธนารักษ์ จึงได้มีแนวความคิดที่จะหาซื้อที่ดินในการสร้างสำนักงาน เพื่อจะได้ไม่เกิดปัญหาในเรื่องการเช่าที่ดินอีกต่อไป
ด้วยความกรุณาของ มูลนิธิสงเคราะห์ครอบครัวทหารผ่านศึก (มสคท.) ซึ่ง คุณหญิงแสงเดือน ณ นคร ประธานมูลนิธิ ฯ ได้บริจาคเงิน จำนวน ๖ ล้านบาท เพื่อดำเนินการก่อสร้างอาคารสำนักงานสงเคราะห์ทหารผ่านศึกเขตน่านจนแล้วเสร็จ และองค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกได้จัดสรรงบประมาณจำนวน ๑๕ ล้านบาท เพื่อจัดซื้อที่ดินสร้างบ้านพักพนักงาน และระบบสาธารณูปโภคจนแล้วเสร็จดังปัจจุบัน
· การจัดหาที่ดินในการก่อสร้าง
อผศ. ได้แต่งตั้งคณะกรรมการจัดหาและซื้อที่ดิน สำหรับจัดสร้างอาคารสำนักงาน บ้านพัก และระบบสาธารณูปโภคของ ผศ.น.น.โดยคณะกรรมการได้พิจารณาเสนอและขออนุมัติจัดซื้อที่ดินบริเวณหลัก กม.ที่ ๒ ถนนสายน่าน-ทุ่งช้าง ตำบลผาสิงห์ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ซึ่งมีที่ดินจำนวน ๓ ไร่ ๑ งาน ๙๐ ตารางวา ในจำนวนเงิน ๒ ล้านบาท และ ผอ.อผศ. ได้กรุณาอนุมัติในการจัดซื้อ
· การดำเนินการก่อสร้าง
การก่อสร้างอาคารสำนักงานนั้น อผศ.ได้ขอความร่วมมือในการออกแบบอาคารสำนักงานจากสำนักงานโยธาธิการจังหวัดน่าน โดยได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดี โดยเฉพาะแบบอาคารสำนักงานฯ ของ ผศ.น.น. นี้ อผศ. ได้ให้เป็นแบบมาตรฐานในการก่อสร้างสำนักงานสงเคราะห์ทหารผ่านศึกเขตอื่น ๆ ในโอกาส ต่อไปอีกด้วย
มูลนิธิสงเคราะห์ครอบครัวทหารผ่านศึก ผู้ซึ่งเป็นผู้บริจาคงบประมาณในการก่อสร้างอาคารสำนักงาน ผศ.น.น. ได้ว่าจ้าง บริษัท ยูเอสที คอนสทรัคชั่น จำกัด เป็นผู้ดำเนินการก่อสร้างในวงเงิน ๖ ล้านบาท โดยเริ่มสัญญาก่อสร้าง เมื่อ ๑๕ ก.พ.๔๔ และแล้วเสร็จใน ๓๐ พ.ย.๔๔
อผศ. โดย พล.อ.อู้ด เบื้องบน อดีต ผอ.อผศ. พล.อ.เฉลิมพล เจริญยิ่ง ผอ.อผศ. ในขณะนั้นและ มสคท. โดยคุณหญิง แสงเดือน ณ นคร ประธานมูลนิธิ ฯ ได้มาประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์อาคารสำนักงาน เมื่อ ๒๓ ก.พ.๔๔
บ้านพักพนักงานและระบบสาธารณูปโภค ผศ.น.น อผศ.ได้ดำเนินการประกวดราคาเพื่อหาผู้ดำเนิน การก่อสร้างและจากการประกวดราคาก่อสร้าง อผศ.ได้ว่าจ้าง หจก.น่านสุริยะ เป็นผู้รับเหมาก่อสร้างในวงเงิน ๑๑,๔๓๐,๐๐๐.- บาท โดยเริ่มก่อสร้าง เมื่อ ๑ มิ.ย.๔๔ แล้วเสร็จเมื่อ ๙ ส.ค.๔๕
· สรุปการจัดตั้งสำนักงาน
๑๖ ก.ย.๓๙ สภาทหารผ่านศึก มีมติครั้งที่ ๕/๓๕ ให้จัดตั้งสำนักงานสงเคราะห์ทหารผ่านศึกเขตน่าน
๒๔ ต.ค.๓๙ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ฉบับประกาศทั่วไป เล่มที่ ๑๑๓ ตอนที่ ๘๖ ง. ให้จัดตั้งสำนักงาน ฯ
๒๖ ก.พ.๔๐ ผบ.จทบ.น.น. อนุมัติให้ใช้อาคารซึ่งอยู่ติดกับแผนกประวัติบำเหน็จบำนาญ เป็นที่ตั้ง
สำนักงานชั่วคราวของ ผศ.น.น.
๑๖ มิ.ย.๔๐ เปิดสำนักงานฯ ชั่วคราว ให้การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ครอบครัวทหารผ่านศึกและ
ทหารนอกประจำการ เป็นวันแรก
๒๔ ต.ค.๔๐ ผบ.ทบ.อนุมัติให้ใช้พื้นที่ ที่ จทบ.น.น. รับผิดชอบบริเวณฐานแสงเพ็ญ ตำบลฝายแก้ว
กิ่งอำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน ประมาณ ๕ ไร่ เป็นที่ตั้งสำนักงาน ฯ
๒๒ มี.ค.๔๒ ผอ.อผศ. (พล.อ.อู้ด เบื้องบน) ได้พิจารณาอนุมัติรูปแบบอาคารสำนักงานและบ้านพัก
พนักงาน (ครั้งแรก) โดยใช้แบบของสำนักงานโยธาธิการจังหวัดน่าน กระทรวงมหาดไทย
ที่จะสร้างในพื้นที่ดินที่ ผบ.ทบ.อนุมัติ แต่ไม่ได้ดำเนินการก่อสร้าง เนื่องจากยังไม่มีงบประมาณ
๒๘ มิ.ย.๔๓ สภาทหารผ่านศึก พิจารณาอนุมัติให้ใช้เงินทุนสะสมของ อผศ. ในการจัดซื้อที่ดินสร้าง
บ้านพักพนักงาน และระบบสาธารณูปโภค วงเงิน ๑๕ ล้านบาท
๑ พ.ย.๔๓ ผอ.อผศ. อนุมัติจัดซื้อที่ดิน จำนวน ๒ ล้านบาท เพื่อสร้างสำนักงานสงเคราะห์ทหาร
๑๕ ก.พ.๔๔ เริ่มก่อสร้างอาคารสำนักงาน
๒๓ ก.พ.๔๔ พิธีวางศิลาฤกษ์อาคารสำนักงาน ฯ โดยคุณหญิงแสงเดือน ณ นคร ประธาน มสคท.
๑ มิ.ย.๔๔ เริ่มก่อสร้างบ้านพักพนักงาน และระบบสาธารณูปโภค
๒๑ พ.ย.๔๔ พิธีรับมอบอาคารสำนักงาน ฯ และเปิดอาคารสำนักงาน
๙ ส.ค.๔๕ การก่อสร้างบ้านพักพนักงานและระบบสาธารณูปโภคเสร็จ
๒๘ ส.ค.๔๕ ย้ายที่ทำงานจากสำนักงานชั่วคราวมาที่สำนักงานใหม่
๓. วัตถุประสงค์การจัดตั้ง : เพื่อให้การสงเคราะห์แก่ทหารผ่านศึกประจำการ ทหารผ่านศึกนอกประจำการ ครอบครัวทหารผ่านศึก และทหารนอกประจำการ
๔ การจัดงานวันทหารผ่านศึก
เดิม ผศ.น.น. จัดตั้งหน่วยครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๕๔๐ ได้พิจารณาว่า ควรจัดงานวันทหารผ่านศึกอย่างไรและจัดที่ไหน ทั้งนี้เพื่อความเหมาะสมและเพื่อประชาสัมพันธ์หน่วย ให้ทหารผ่านศึก ประชาชนและข้าราชการทั่วไป ได้รับทราบถึงการจัดตั้งหน่วยด้วย จึงได้พิจารณาจัดงานวันทหารผ่านศึก ณ อนุสรณีย์วีรกรรม พลเรือน ตำรวจ ทหาร อ.ทุ่งช้าง จว.น่าน เป็นประจำทุกปี เพราะเป็นสถานที่สำคัญของจังหวัดน่าน ซึ่งเปรียบเสมือนอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิของจังหวัดน่าน เพราะเป็นสถานที่สำคัญของจังหวัดน่าน ซึ่งเปรียบเสมือนอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิของจังหวัดน่าน ในการจัดงาน ได้เชิญผู้ว่าราชการจังหวัดน่านเป็นประธานในงานทุกปี โดยมีส่วนราชการต่างๆ กลุ่มมวลชน ประชาชน และทหารผ่านศึกมาร่วมพิธีเป็นจำนวนมาก ผศ.น.น. ได้จัดให้มีพิธีทางศาสนา พิธีวางพวงมาลาที่อนุสรณีย์วีรกรรมฯ โดยได้รับการสนับสนุนกองเกียรติยศผสม จำนวน ๑ กองร้อยเพิ่มเติมกำลัง โดยจัดจาก ทบ. ๑ หมวด, ตชด. ๑ หมวด, อส. ๑ หมวด และ อส.ทพ. ๑ หมวด พร้อมหมู่ยิงสลุต และวงดุริยางค์ จาก จทบ.น.น. งานวันทหารผ่านศึกในพื้นที่ จว.น่าน เป็นงานพิธียิ่งใหญ่ และมีเกียรติเป็นอย่างยิ่ง ทำให้ทหารผ่านศึก ครอบครัวทหารผ่านศึก มีเกียรติได้รับการยกย่องจากส่วนราช และประชาชนทั่วไป